متن خطبه 21
و از خطبه های آن حضرت (علیه السلام) است.
پایان درپیشاروی شما، و ساعت از پشتِ سرتان شما را می راند. بشتابید تا برسید، زیرا اوّلینتان در انتظار رسیدنِ آخرینتان نگهداشته شده است.[می گویم: اگراین سخن، بعد از سخنِ خداوند سبحان وبعد از سخنِ رسولِ خدا (صَلَّی الله علَیهِ وَآله)، با هر سخنی مقایسه شود بر آن برتری می یابد، و از آن پیشی می گیرد. و امّا هیچ سخنی کوتاهتر و پرسودتر از سخنِ حضرت علی(علیه السلام) که فرمود: "بشتابید تا برسید" شنیده نشد. چقدرژرفا ی آن را از نظر لفظ بلند! و محتوای آن را از نظر حکمت سرشار قرار داد! و مادر کتاب خصایص" بر بزرگی ارزشِ آن وشرافت گوهر آن خبر دادیم.]
(ترجمه فرشته (زهرا) بصراوی ، ج اول نهج البلاغه آموزشی، ص 30)
جدول اعراب الفاظ خطبه 21
فَــــــــــــــإِنَّ الْغايَةَ أَمَامَكُمْ ، وَ إِنَّ وَرَاءَكُمُ
|
حربتدائیه |
مشبّه.بلفعل |
اسم اِنَّ |
ظرف مکان |
حرعطف |
مشبّه.بالفعل |
ظرف مکان |
کُمُ مضفالیه | |
|
مبنی برفتح |
مبنی برفتح |
منصوب ـَ |
منصوب |
|
مبنی برفتح |
مبنی برفتح |
منصوب ـَ |
محلاًمجرور |
|
[تکون]خبر اِنَّ ومحلاً مرفوع کُم مضاف الیه و محلا مجرور | ||||||||
السَّاعَةَ تَحْدُو كُمْ. تَخَفَّفُوا تَلْحَقُوا، فَـــــــــــإِنَّمَا يُنْتَظَرُ
|
اسم.موخراِنّ |
مضارمجرد |
مفعول به |
مضارتفعّل |
مضارمجرد |
حرف تفریع |
ادات حصر |
مضارافتعال |
|
منصوب ـَ |
[واو] فاعل |
محلاًمنصوب |
[واو]فاعل |
[واو]فاعل |
مبنی برفتح |
مبنی.سکون |
[هو] فاعل |
بِـــــــــأَوَّلِــــــــــــكــُمْ آخِرُ كُمْ. أقُولُ: اِنَّ هذَا
|
حرف جر |
مجرورـِ،مضاف |
کُم.مضافالیه |
نائب.فاعل |
مضاف الیه |
مضارمجرد |
مشبه.بالفعل |
اسم اِنَّ |
|
مبنی.برکسر |
متعلق بینتظر |
محلامجرور |
مرفوع |
محلامجرور |
[اَنا]فاعل |
مبنی برفتح |
محلامنصوب |
الكَلامَ لَو وُزِنَ، بَعدَ كَلامِ الله سُبحانَــــــــــــهُ
|
مضاف الیه |
حرشرط |
مامجهول |
ظرفزمان |
مضاف الیه |
مضاف الیه |
مفعومطلق |
ها مضافلیه |
|
محلاًمجرور |
مبنیبرسکون |
[هو] فاعل |
مبنی.برفتح |
مجرور |
مجرور |
برای.اُسبحُ] |
محلاًمجرور |
وَ بَعدَ كَلامِ رَسُولِ الله ( صَلَّى اللهُ عَلَيه
|
حرف.عطف |
ظرف زمان |
مضافا لیه |
مضافالیه |
مضاف لیه |
ماضی.تفعیل |
فاعل |
حرفجرمحلامجرور |
|
مبنی رفتح |
متعلق.وُزنَ |
مجرور |
مجرور |
مجرور |
مبنی برفتح |
مرفوع |
جارومجرورمتبهصلی |
وَ آلـــــــــــهِ )، بِـــــــــــكُلِّ كَلامٍ لَـــــــــــــمالَ
|
حرفعطف |
معطوف |
مضاف الیه |
حرف جر |
مجرورـِ |
مضافالیه |
حرف.تاکید |
مامجرد |
|
مبن بر فتح |
مجروربه.علی |
محلاًمجرور |
جارومجرورمتعلق به ما لَ |
مجرور |
مبنی برفتح |
[هو]فاعل | |
بِــــــــــــهِ راجِحاً، وَ بَرَّزَ عَلَيــــــــــــهِ سابِقاً.
|
باءحرجر |
محلاًمجرور |
اسم فاعل |
استینا ف |
ماضی.تفعیل |
حرف جر |
هاء محلاً مجرور |
اسم فاعل |
|
جارومجرورمتعلقَ.مالَ |
تمیز،منصوب |
مبنی برفتح |
[هو] فاعل |
جارومجرور متعلق به بَرّزَ |
تمیز،منصوب | ||
فَـــــــــــــأَمّا قَولُــــــــــهُ ( عَلَيــــــــــهِ السَّلامِ ) تَخَفَّفُوا
|
حرفتفریع |
حرف.تاکید |
مبتدا،مرفوع |
مضاف الیه |
حرف جر |
محلاًمجرور |
مبتدا موخر |
امر مضارع |
|
مبنیبرفتح |
مبنی.برفتح |
مضاف |
محلاًمجرور |
جارومجرورمتعلق.بخبرمقدم |
مرفوع |
[واو] فاعل | |
تَلحَقُوا" فَــــــــــــــما سُمِعَ كَلامُ أَقَلُّ مِنـــــــــهُ
|
مضارع،مجزوم |
حرف تفریع |
حرف نا فیه |
ماضی.مجهول |
نایب.فاعل |
افضل.تفضیل |
حرف جر |
محلاًمجرر |
|
[واو] فاعل |
مبنی.برفتح |
مبنی.برسکون |
مبنی برفتح |
مرفوع |
صفت کلام |
جارومجرورمتعلق.سُمع | |
مَسمُوعاً وَ لا أَكثَرُ مَحصُولاً وَ ما أَبعَدَ
|
اسم.مفعول،تمیز |
حرف.عطف |
حرف.زاید |
افضل.تفضیل |
اسم.مفعول،تمیز |
حرف عطف |
اسم.تعجب |
ماضی.افعال |
|
منصوب |
مبنی.برفتح |
|
صفت کلام |
منصوب |
مبنی.برفتح |
مبتدا.مرفوع |
هو فاعل |
غَورَ ها مِن كَلِمَةٍ ! وَ أَنقَعَ نُطفَتَــــــــــــــها
|
مصدر.تمیز |
مضاف الیه |
حرف جر |
محلا.مجرور |
حرف عطف |
ماضی.افعال |
تمیز |
مضاف الیه |
|
منصوب |
مجرور |
جارومجرورمتعلق ا بعد |
مبنی برفتح |
هو فاعل |
منصوب |
محلا مجرور | |
مِن حِكمَةٍ ! وَ قَد نَبّــهـنا فِي كِتابِ "الخَصائِصِ"
|
حرف جر |
محلامجرور |
حرف عطف |
حرف تحقیق |
ماضی.تفعیل |
حرف جر |
محلامجرور |
مضاف الیه |
|
جارومجرورمتعلق بهاَنقع |
مبنی برفتح |
مبنی.برسکون |
نا فاعل |
جارومجرورمتعلق نبهنا |
مجرور | ||
عَلى عِظَمِ قَدرِ ها وَ شَرَفِ جَوهَرِ ها.]1
|
حرف جر |
محلامجرور |
مضاف الیه |
مضاف الیه |
حرف عطف |
تابع.مضاف |
مضاف الیه |
مضاف الیه |
|
جارومجرور متعلق بنها |
مجرور |
محلامجرور |
مبنی برفتح |
مجرور |
مجرور |
محلامجرور | |
معنی فارسی الفاظ خطبه 21
«الْغَايَةَ»=پایان-پرچم،عَلَم-منظور،مقصود،هدف-ج=غایات و غایُ(نهج البلاغه آموزشی،ص116)
«أَمَامَ»=پیش،جلو،ضدّ "وَراء=عقب،پس"است.اسم وظرف از اسماء لازم الاضافه است. (نهج البلاغه آموزشی،ص116)
«وَرَاءَ»=نوه-آنچه از تو پوشیده باشد خواه پشت سر باشد خواه رو به رو-غیر از،جُز(نهج البلاغه آموزشی،ص116)
«تَحْدُو»=حَدواٌ الاِبِلَ وبِها=شتران را راند.فُلاناٌ عَلی فِعلِ کَذا=فلانی را به انجام آن کار وادار کرد.حِداءً=پشتِ سرِ شتران خواند(حدی کرد) تا آنها را براند. (نهج البلاغه آموزشی،ص116)
«تَخَفَّفُ»=شتافت (المنجد)-لباس کم پوشید.-خُفّاً=کفش پوشید.-خَفَّ-خِفَّةٌ و خُفُوفاٌ=شتاب کرد وشادمانی نمود. - عَنِ المَکانِ=از آنجا بزودی کوچ کرد.- (نهج البلاغه آموزشی،ص117)
«تَلْحَقُ» = لَحاقاً ه وبِهِ = به او رسید. - اِلی قَومِ کَذا=به فلان قوم پیوست. (نهج البلاغه آموزشی،ص117)
«مالَ» = میلاً و تَمیالاً و میلاناً و مَیلُولَةً و مَمالاً و مَمیلاً بِهِ=بر او چیرگی یافت. (نهج البلاغه آموزشی،ص117)
«راجِح»=مُراجحةً ه :بر او در برتری و رجحان رقابت کرد.(لاروس،ج1،ص1028)
«بَرَّز»=تَبرِیزاً اَصحابَهُ وعَلَیهِم= بر یاران خود درهمه چیز برتری و فضیلت یافت.-الشَّیءَ=آن چیز را آشکارو نمودار ساخت.-الفَرش = اسب بر اسبان دیگر پیشی گرفت. (نهج البلاغه آ