و از خطبه های  آن  حضرت (علیه السلام) است.

پایان  درپیشاروی  شما، و ساعت  از پشتِ  سرتان  شما را می راند. بشتابید  تا برسید، زیرا اوّلینتان  در انتظار رسیدنِ  آخرینتان نگهداشته  شده  است.[می گویم: اگراین سخن، بعد از سخنِ  خداوند  سبحان  وبعد از سخنِ  رسولِ خدا  (صَلَّی الله علَیهِ وَآله)، با هر سخنی  مقایسه  شود بر آن  برتری  می یابد، و از آن پیشی  می گیرد. و امّا هیچ  سخنی کوتاهتر و پرسودتر از سخنِ  حضرت  علی(علیه السلام) که  فرمود: "بشتابید  تا برسید" شنیده نشد. چقدرژرفا   ی آن  را از نظر لفظ  بلند! و محتوای  آن  را از نظر حکمت  سرشار قرار داد! و مادر کتاب خصایص" بر بزرگی  ارزشِ  آن  وشرافت گوهر آن  خبر دادیم.]

(ترجمه فرشته (زهرا) بصراوی ، ج اول نهج البلاغه آموزشی، ص 30)

 

جدول اعراب الفاظ خطبه 21

 

فَــــــــــــــإِنَّ                     الْغايَةَ    أَمَامَكُمْ ،                 وَ           إِنَّ              وَرَاءَكُمُ

حربتدائیه

مشبّه.بلفعل

اسم اِنَّ

ظرف مکان

حرعطف

مشبّه.بالفعل

ظرف مکان

کُمُ مضفالیه

مبنی برفتح

مبنی برفتح

منصوب ـَ

منصوب

 

مبنی برفتح

مبنی برفتح

منصوب ـَ

محلاًمجرور

[تکون]خبر اِنَّ ومحلاً مرفوع      کُم مضاف الیه و محلا مجرور

 

السَّاعَةَ            تَحْدُو       كُمْ.            تَخَفَّفُوا     تَلْحَقُوا،           فَـــــــــــإِنَّمَا          يُنْتَظَرُ

اسم.موخراِنّ

مضارمجرد

مفعول به

مضارتفعّل

مضارمجرد

حرف تفریع

ادات حصر

مضارافتعال

منصوب ـَ

[واو] فاعل

محلاًمنصوب

[واو]فاعل

[واو]فاعل

مبنی برفتح

مبنی.سکون

[هو] فاعل

 

بِـــــــــأَوَّلِــــــــــــكــُمْ                    آخِرُ               كُمْ.                أقُولُ:         اِنَّ         هذَا

حرف جر

مجرورـِ،مضاف

کُم.مضافالیه

نائب.فاعل

مضاف الیه

مضارمجرد

مشبه.بالفعل

اسم اِنَّ

مبنی.برکسر

متعلق بینتظر

محلامجرور

مرفوع

محلامجرور

[اَنا]فاعل

مبنی برفتح

محلامنصوب

 

الكَلامَ                  لَو       وُزِنَ،             بَعدَ       كَلامِ            الله       سُبحانَــــــــــــهُ

مضاف الیه

حرشرط

مامجهول

ظرفزمان

مضاف الیه

مضاف الیه

مفعومطلق

ها مضافلیه

محلاًمجرور

مبنیبرسکون

[هو] فاعل

مبنی.برفتح

مجرور

مجرور

برای.اُسبحُ]

محلاًمجرور

 

وَ              بَعدَ            كَلامِ       رَسُولِ      الله (     صَلَّى‏         اللهُ‏         عَلَيه

حرف.عطف

ظرف زمان

مضافا لیه

مضافالیه

مضاف لیه

ماضی.تفعیل

فاعل

حرفجرمحلامجرور

مبنی رفتح

متعلق.وُزنَ

مجرور

مجرور

مجرور

مبنی برفتح

مرفوع

جارومجرورمتبهصلی

 

‏وَ                        آلـــــــــــهِ  )،                   بِـــــــــــكُلِّ                 كَلامٍ        لَـــــــــــــمالَ

حرفعطف

معطوف

مضاف الیه

حرف جر

مجرورـِ

مضافالیه

حرف.تاکید

مامجرد

مبن بر فتح

مجروربه.علی

محلاًمجرور

جارومجرورمتعلق به ما لَ

مجرور

مبنی برفتح

[هو]فاعل

 

بِــــــــــــهِ                       راجِحاً،     وَ                   بَرَّزَ           عَلَيــــــــــــهِ               سابِقاً.

باءحرجر

محلاًمجرور

اسم فاعل

استینا ف

ماضی.تفعیل

حرف جر

هاء محلاً مجرور

اسم فاعل

جارومجرورمتعلقَ.مالَ

تمیز،منصوب

مبنی برفتح

[هو] فاعل

جارومجرور متعلق به بَرّزَ

تمیز،منصوب

 

فَـــــــــــــأَمّا                    قَولُــــــــــهُ (              عَلَيــــــــــهِ                  ‏السَّلامِ  )     تَخَفَّفُوا

حرفتفریع

حرف.تاکید

مبتدا،مرفوع

مضاف الیه

حرف جر

محلاًمجرور

مبتدا موخر

امر مضارع

مبنیبرفتح

مبنی.برفتح

مضاف

محلاًمجرور

جارومجرورمتعلق.بخبرمقدم

مرفوع

[واو] فاعل

 

 تَلحَقُوا"            فَــــــــــــــما                   سُمِعَ         كَلامُ             أَقَلُّ           مِنـــــــــهُ

مضارع،مجزوم

حرف تفریع

حرف نا فیه

ماضی.مجهول

نایب.فاعل

افضل.تفضیل

حرف جر

محلاًمجرر

[واو] فاعل

مبنی.برفتح

مبنی.برسکون

مبنی برفتح

مرفوع

صفت کلام

جارومجرورمتعلق.سُمع

 

مَسمُوعاً                وَ           لا           أَكثَرُ            مَحصُولاً            وَ                ما         أَبعَدَ

اسم.مفعول،تمیز

حرف.عطف

حرف.زاید

افضل.تفضیل

اسم.مفعول،تمیز

حرف عطف

 اسم.تعجب

ماضی.افعال

منصوب

مبنی.برفتح

 

صفت کلام

منصوب

مبنی.برفتح

مبتدا.مرفوع

هو فاعل

 

 

غَورَ     ها            مِن       كَلِمَةٍ !       وَ     أَنقَعَ     نُطفَتَــــــــــــــها

مصدر.تمیز

مضاف الیه

حرف جر

محلا.مجرور

حرف عطف

ماضی.افعال

تمیز

مضاف الیه

منصوب

مجرور

جارومجرورمتعلق ا بعد

مبنی برفتح

هو فاعل

منصوب

محلا مجرور

 

 مِن             حِكمَةٍ !      وَ                  قَد       نَبّــهـنا                 فِي    كِتابِ  "الخَصائِصِ"

حرف جر

محلامجرور

حرف عطف

حرف تحقیق

ماضی.تفعیل

حرف جر

محلامجرور

مضاف الیه

جارومجرورمتعلق بهاَنقع

مبنی برفتح

مبنی.برسکون

نا فاعل

جارومجرورمتعلق نبهنا

مجرور

 

  عَلى      عِظَمِ      قَدرِ       ها          وَ        شَرَفِ     جَوهَرِ     ها.]1

حرف جر

محلامجرور

مضاف الیه

مضاف الیه

حرف عطف

تابع.مضاف

مضاف الیه

مضاف الیه

جارومجرور متعلق  بنها

مجرور

محلامجرور

مبنی برفتح

مجرور

مجرور

محلامجرور

 

 

معنی فارسی الفاظ خطبه 21

«الْغَايَةَ»=پایان-پرچم،عَلَم-منظور،مقصود،هدف-ج=غایات و غایُ(نهج البلاغه آموزشی،ص116)

«أَمَامَ»=پیش،جلو،ضدّ "وَراء=عقب،پس"است.اسم وظرف از اسماء لازم الاضافه است. (نهج البلاغه آموزشی،ص116)

«وَرَاءَ»=نوه-آنچه از تو پوشیده باشد خواه پشت سر باشد خواه رو به رو-غیر از،جُز(نهج البلاغه آموزشی،ص116)

«تَحْدُو»=حَدواٌ الاِبِلَ وبِها=شتران را راند.فُلاناٌ عَلی فِعلِ کَذا=فلانی را به انجام آن کار وادار کرد.حِداءً=پشتِ سرِ شتران خواند(حدی کرد) تا آنها را براند. (نهج البلاغه آموزشی،ص116)

«تَخَفَّفُ»=شتافت (المنجد)-لباس کم پوشید.-خُفّاً=کفش پوشید.-خَفَّ-خِفَّةٌ و خُفُوفاٌ=شتاب کرد وشادمانی نمود. - عَنِ المَکانِ=از آنجا بزودی کوچ کرد.- (نهج البلاغه آموزشی،ص117)

«تَلْحَقُ» = لَحاقاً ه وبِهِ = به او رسید. - اِلی قَومِ کَذا=به فلان قوم پیوست. (نهج البلاغه آموزشی،ص117)

«مالَ» = میلاً و تَمیالاً و میلاناً و مَیلُولَةً و مَمالاً و مَمیلاً بِهِ=بر او چیرگی یافت.  (نهج البلاغه آموزشی،ص117)

«راجِح»=مُراجحةً ه :بر او در برتری و رجحان رقابت کرد.(لاروس،ج1،ص1028)

«بَرَّز»=تَبرِیزاً اَصحابَهُ وعَلَیهِم= بر یاران خود درهمه چیز برتری و فضیلت یافت.-الشَّیءَ=آن چیز را آشکارو نمودار ساخت.-الفَرش = اسب بر اسبان دیگر پیشی گرفت. (نهج البلاغه آ