متن و ترجمه خطبه49

متن خطبه 49 نهج البلاغه

) و من كلام له ( عليه‏السلام

ادامه نوشته

معنی لغات ومتن و ترجمه و شرح نهج البلاغه خطبه36

معنی فارسی لغات خطبه 36 نهج البلاغه

«نَذِيرٌ» = النَّذیر:ترسانیدن. ـ :ترساننده. ـ :رسول.پیامبر.ج:نُذُر. ـ:پیری.(لاروس ـ ج 2 ـ ص 2038)

«أَنْ» = أن مصدریه است و فعل مضارع را منصوب می کند و آن فعل مضارع و ما بعدش را به تأویل مصدر می برد.(لاروس ـ ج 1 ـ ص 329)

«تُصْبِحُوا» = صَبَحَ ـُـ صَبحاً هـ :به اوشراب بامدادی خورانید. ـ هـ :بامدادان نزد او آمد یا بر اوحمله برد.(لاروس ـ ج 2 ـ ص 1306)[فعل مضارع منصوب،علامت نصب حذف نون،صیغه 9،ثلا مزید،صَبَحَ]

«صَرْعَى» = صَرَعَ ـَـ صَرعاً هـ:او را به پشت بر زمین زد.(لاروس ـ ج 2 ـ ص 1317) صرعى-  جمع-  صريع-  صرع-  يصرع-  صرعا-  بزمين افتادن(شرح نهج البلاغه،(مدرّس وحید)ج 3،ص 297)

«أَثْنَاءِ» = میان . بین.در میان و ما بین.(لاروس ـ ج 2 ـ ص 41)

«النَّهَرِ» = فراخی.وسعت.گشادگی. ـ:رود.(لاروس ـ ج 2 ـ ص 2086)

«أَهْضَامِ» = الهَضَم:مصـ و ـ:گوارده شدن غذا. ـ والهِضم:زمین هموار. ـ:درون وادی.(لاروس ـ ج 2 ـ ص2127)

«الْغَائِطِ» = فا وـ:زمین پست.(لاروس ـ ج 2 ـ ص 1512)[اسم فاعل،معرفه،مفرد]

«غَيْرِ» = به سوی، به جز.مگر.غیر اسم است و بنابر عوامل ما قبل خود اعراب می پذیرد.(لاروس ـ ج 2 ـ ص 1543)

«بَيِّنَةٍ» = مؤنث بیِّن است. ـ :دلیل.حجّت. ـ فقـ:شهادت.گواهی.ج:بَیِّنات.(لاروس ـ ج 1 ـ ص 505)

«رَبِّ» = مصـ وـ:مالک. ـ :سرور.سیّد. ـ:از نامهای خدای تعالی،منسوب آن:رَبِّیّ و رَبّانیّ و رَبوبِِیّ،اسم آن الرَّبابَة و الرُّبوبیَّة.(لاروس ـ ج 1 ـ ص 1040)

«لَا» = زائد،که در این صورت به مجرّد تقویت و تأکید کلام آورده می شود.(لاروس ـ ج 2 ـ ص 1747)

«سُلْطَانٍ» = قدرت .توانایی.چیرگی. ـ:حجّت.دلیل. ـ:پادشاه،مؤنّث آن سُلطانة است.ج:سَلاطِین.(لاروس ـ ج 2 ـ ص 1205)

«مُبِينٍ» = آشکار.«حقّ مبین:حق آشکار».(لاروس ـ ج 2 ـ ص 1813)

«مَعَ» = با . همراه.لفظی است مفید معنی مصاحبت و همراهی دو چیز با هم،ودر دو مورد به کار می رود:1 ـ مضاف و ظرف است و بر مکان اجتماع دلالت دارد مانند«واللّه معکم:وخدا با شما است»(قرآن)(لاروس ـ ج 2 ـ ص 1924)

«قَدْ» = با فعل ماضی یا افاده ی معنی تحقیق می کند ویا تقریب فعل ماضی به حال است.(لاروس ـ ج 2 ـ ص 1617)

«طَوَّحَتْ» = طَوَّحَ تَطویحاً هـ:اورا سرگردان و آواره کرد و دور گردانید. ـ هـ :او را هلاک ساخت.(لاروس ـ ج 2 ـ ص 1395)[ماضی،ثلاثی مزید،تفعیل،صیغه 4ـ طَوَحَ ـ اجوف واوی]

«الدَّارُ» = خانه [مؤنّث است و به ندرت مذکر می شود] ج:دُور و أدوُر و دِیار و دِیران و أدوِرَة.(لاروس ـ ج 1 ـ ص 954)

«احْتَبَلَ» = اِ حتبالاً الصیدَ:شکار را با کمند گرفت. ـ ت المرأةُ الرجلَ:آن زن دل آن مرد را شیفته ی خود کرد.(لاروس ـ ج 1 ـ ص 60)[ماضی،ثلاثی مزید،افتعال،صیغه 1]

«مِقْدَارُ» = قدرت.توانایی. ـ:مقدار و مبلغ چیزی.اندازه. ـ:میزان.آنچه به وسیله ی آن اندازه و کمیّت چیزی معلوم شود.کمیّت.چندی.ج:مَقادِیر. (لاروس ـ ج 2 ـ ص 1946)

«نَهَيْتُ» = نَهَی ـ نَهیاً هـ عن کذا:او را از فلان چیز باز داشت.(لاروس ـ ج 2 ت ص 2088)

«عَنْ» = حرف جرّ.مرادف با کلمه مِن.(لاروس ـ ج 2 ـ ص 1492)

«هَذِهِ» = کلمه ای است مرکّب از «ذا»اسم اشاره و «ها»برای تنبیه.این.(لاروس ـ ج 2 ـ ص 2116)

«حُكُومَةِ» = مصـ و:فرمانروایی کردن.حکومت.دولت.(لاروس ـ ج 2 ـ ص 853) الحَکَم:از نامهای خدای تعالی. ـ:حکم کننده.قاضی.حاکم. ـ:میانجی.داور.(لاروس ـ ج 1 ـ ص 852)الحُکم:مصـ وـ:قضا.داوری.قضاوت.دادرسی.(لاروس ـ ج 1 ـ ص852)

«فَـ» = حرف عطف برای مشارکت است باترتیب،بی فاصله.(نهج البلاغه آموزشی ـ ج 2 ـ ص 34 ـ بصراوی)

«أَبَيْتُمْ» = أباءَ إباءةً منه:از اوگریخت.  ـ الشیءَ و به والیه و علیه:آن چیز را به سوی او بازگردانید.(لاروس ـ ج 1 ـ ص 12)[فعل ماضی،ثلاثی مجرّد،صیغه 9،أبی،فاعل تُم،مخالفت کردید،اباکردید،بازگرداندید]

«عَلَي» = حرف جرّ است.در معنی استعلای حقیقی یا استعلای معنوی به کار رفته است.(لاروس ـ ج 2 ـ ص 1484)

«إِبَاءَ» = مصـ وـ:سرباز زدن. ـ:ناخوش داشتن. ـ:خودداری کردن(لاروس ـ ج 1 ـ ص 12)

«مُنَابِذِينَ» = نَبَذَ ـُـ نَبذاً الشّیءَ:آن چیز را بی ارزش دور انداخت. ـ العهدَ:پیمان شکنی کرد. ـ:الأمرَ:در کار اهمال کرد.(لاروس ـ ج 2 ـ ص 2019)[اسم فاعل،ثلاثی مزید،جمع مذکر سالم،اهمالگرانه،پیمانشکنانه]

«حَتَّى» = هرگاه جمله پس از حتّی فعلیه باشد و فعل ماضی باشد«حتیّ»حتماً حرف ابتدا یا استیناف است.(نهج البلاغه آموزشی،ج دوّم،ص55،بصراوی)

«صَرَفْتُ» = صَرَفَ ـُـ صَرفاً هـ:او را از راه خود بازگردانید.(لاروس ـ ج 2 ـ ص 1317)[ماضی،ثلاثی مجرّد،صیغه 13،صَرَفَ]

«هَوَا» = مصـ و ـ:میل.خواهش. ـ:گرایش دل به شهوت.نفس گرونده به شهوت.(لاروس ، ج 2 ـ ص 2144)

«مَعَاشِرُ» = العُشارَة:ده یک.یک دهم. ـ:پاره ای از هر چیز. عَشَرَ ـُـ عَشراً و عُشوراً القومَ:یک دهم از اموال آن گروه را گرفت. ـ ـِ عَشراً:از ده تا یکی گرفت یا یکی بر نه تا افزود.العِشر:یک دهم از هر چیز.ج:أعشار.(لاروس ـ ج 2 ـ ص 1452)

«أَخِفَّاءُ» = أخَفَّ إخفافاً هـ:او را به سبکی و خفّت واداشت و ـ هـ:او را سبک و خوار کرد و به سبک عقلی و کودنی واداشت.(لاروس ـ ج 1 ـ ص 88)

«الْهَامِ» = هامَ ـِـ هَیماً و هُیُوماً و هِیاماً وهَیَماناً و تَهیاماً بکذا:فلان چیز را دوست داشت. ـ علی وجهه: خانه به دوش شد.آواره ی بیابانها شد. ـ فی الأمر:در آن کار سرگردان و پریشان شد.(لاروس ـ ج 2 ـ ص 2103)

«سُفَهَاءُ» = السَّفیه:نادان.بی خرد. ـ :آنکه مال خود را بیهوده خرج کند.ولخرج.ج:سُفَهاء و سِفاه.(لاروس ـ ج 2 ـ ص 1196)

«الْأَحْلَامِ» = الحُلم:مصـ و:خواب.رؤیا.ج:أحلام و حُلوم.(لاروس ـ ج 1 ـ ص 857)

«لَمْ» = حرف جزم است برای نفی مضارع(لاروس ـ ج 2 ـ ص 1784)

«آتِ» = أتَی ـِـ أتیاً : آمد و حاضر شد. ـ الشیءُ:آن چیزشد.(لاروس ـ ج 1 ـ ص 36)[فعل مضارع مجزوم،علامت جزم حذف حرف علّه،ناقص یایی،صیغه 13]

«أَبَا» = أُبُوّا و إباوَةً: پدر شد.(لاروس ـ ج 1 ـ ص 12)

«بُجْراً» = کار بزرگ. ـ:بدی. ـ:گرفتاری و سختی و بلا.ج: أبجار.(لاروس ـ ج 1 ـ ص 432)

«لَا» = حرف نفی است و اگر ما بعد آن فعل ماضی لفظی یا تقدیری باشد،تکرار لا واجب است.(لاروس ـ ج 2 ـ ص 1747)

«أَرَدْتُ» = أرادَ إرادَةً الشی ءَ:آن چیز را خواست و به آن میل و رغبت کرد.(لاروس ـ ج 1 ـ ص 109)[فعل ماضی،باب افعال،اجوف واوی،صیغه 13]

«ضُرّاً» = تنگی و بد حالی.(لاروس ـ ج 2 ـ ص 1355)    

ادامه نوشته

شرح اسناد خطبه51/2

و سفيد روى نورانى جمالى كه طلب باران كرده مى‏شود ببركت جمالش كه پناه و فرياد رس يتيمان است و نگاه دارنده ضعيفان و بيوه زنان بجود و عطايش، پناهنده مى‏شود باو بشدّت افتادگان از آل هاشم پس ايشان در جوار و رحمت و احسان اويند، ثمال-  غياث-  فلان ثمال قومه-  اى غياثه-  

 

 

ادامه نوشته

شرح اسناد خطبه51/1

شرح اسناد خطبه51

و من كلام له عليه السّلام

ادامه نوشته

معنی فارسی الفاظ خطبه51

معنی الفاظ خطبه51

ادامه نوشته

متن و ترجمه خطبه51

بِسمِ اللهِ الرَّحمن الرَّحيم

متن خطبه51

و من خطبة له ( عليه‏السلام  )

ادامه نوشته

شرح اسناد خطبه48

شرح اسناد خطبه48

 

ادامه نوشته

متن و ترجمه خطبه48

بِسمّ اللهِ الرَّحمن الرَّحِيِِم

متن خطبه48

و من خطبة له ( عليه‏السلام  )

عند المسير إلى الشامقيل إنه خطب بها و هو بالنخيلة خارجا من الكوفة إلى صفين

ادامه نوشته

معنی فارسی الفاظ خطبه48

معنِيِِ الفاظ خطبه48

ادامه نوشته

متن وترجمه ولغات وشرح خطبه 41

متن خطبه41

و من خطبة له( عليه‏السلام

و فيها ينهى عن الغدر و يحذر منه‏

أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ الْوَفَاءَ تَوْأَمُ الصِّدْقِ وَ لَا أَعْلَمُ جُنَّةً أَوْقَى مِنْهُ وَ مَا يَغْدِرُ مَنْ عَلِمَ كَيْفَ الْمَرْجِعُ وَ لَقَدْ أَصْبَحْنَا فِي زَمَانٍ قَدِ اتَّخَذَ أَكْثَرُ أَهْلِهِ الْغَدْرَ كَيْساً وَ نَسَبَهُمْ أَهْلُ الْجَهْلِ فِيهِ إِلَى حُسْنِ الْحِيلَةِ مَا لَهُمْ قَاتَلَهُمُ اللَّهُ قَدْ يَرَى الْحُوَّلُ الْقُلَّبُ وَجْهَ الْحِيلَةِ وَ دُونَهَا مَانِعٌ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ وَ نَهْيِهِ فَيَدَعُهَا رَأْيَ عَيْنٍ بَعْدَ الْقُدْرَةِ عَلَيْهَا وَ يَنْتَهِزُ فُرْصَتَهَا مَنْ لَا حَرِيجَةَ لَهُ فِي الدِّينِ.

(صبحى صالح، خطبه  41،  ، صفحه‏ى 83)

ترجمه خطبه41

خطبه‏اى از آن حضرت (ع)

وفا همزاد راستى است. هيچ سپرى نمى‏شناسم كه بهتر از وفا آدمى را از گزند در امان دارد.و آنكه بداند، كه پس از مرگ به كجا باز مى‏گردد، هرگز راه بيوفايى نپويد. ما در زمانى زندگى مى‏كنيم كه بيشتر مردمش بيوفايى و غدر را گونه‏اى كياست مى‏شمرند و نادانان نيز، چنين مردمى را زيرك و كارگشا مى‏خوانند. اينان چه سودى مى‏برند خدايشان نابود كناد، مردم كارافتاده و زيركى هستند كه مى‏دانند در هر كارى چه حيلت سازند، ولى امر و نهى خداوندى سد راه آنهاست. اينان با آنكه راه و رسم حيله‏گرى را مى‏دانند و بر انجام آن توانايند، گرد آن نمى‏گردند. تنها كسانى كه از هيچ گناهى پروايشان نيست، همواره منتظر فرصت‏اند تا در كار مردم حيلتى به كار برند.

(ترجمه آیتی،صفحه107)

ادامه نوشته